Esej

Filozofia polska czy filozofia w Polsce?

Gdy mówisz: filozofia brytyjska, masz na myśli:  Francis Bacon, John Locke, George Berkeley, David Hume, John Stuart Mill, Bertrand Russell. Empiryzm.

Gdy mówisz: filozofia francuska, masz na myśli: Rene Descartes, Jean-Jacques Rousseau, Voltaire, August Comte, Henri Bergson, Michel Foucault. Awangarda i rewolucja.

Gdy mówisz: filozofia niemiecka, masz na myśli: Gottfried Leibniz, Immanuel Kant, Georg Wilhelm Friedrich Hegel, Arthur Schopenhauer, Edmund Husserl, Martin Heidegger. Idealizm i metafizyka.

Gdy mówisz: filozofia polska, masz na myśli…

No właśnie, co masz na myśli?

Opracowanie

Trentowskiego pojęcie cybernetyki

Wprowadzenie przez Trentowskiego terminu cybernetyki dotyczy jego rozważań na gruncie filozofii polityki. Skupiając się na jego rozumieniu tego pojęcia pokażę jak jego filozofia nie poprzestaje wyłącznie na rozważaniach czysto teoretycznych, ale przechodzi do wykształcenia politycznej praktyki. Zacznę od przedstawienia Trentowskiego ujęcia stosunków politycznych pomiędzy sprawującymi władzę a rządzonymi. Następnie przejdę do jego filozofii politycznej, z której wyprowadzę, czym dla niego jest cybernetyka i jakie relacje zachodzą między nią a filozofią.

Esej

Marksizm a niepodległość Polski

Marksizm pojawił się w Polsce wraz z rozwojem kapitalizmu w II połowie XIX wieku dzięki takim działaczom jak Ludwik Waryński i Ludwik Krzywicki . W początkach istnienia nurt ten nie był na naszych ziemiach zbyt popularny z powodu braku uformowanej klasy społecznej, jaką miał reprezentować – proletariatu.  Polska jednak odegrała istotną rolę w rozwoju marksizmu. W artykule tym dokonam przeglądu najważniejszych polskich filozofów marksistowskich i bliskich marksizmowi, których można włączyć do panteonu myśli niepodległościowej. Przedstawię również poglądy poszczególnych marksistów na niepodległość Polski.

Esej

Romantyzm. Epoka Trentowskiego i Mickiewicza

Dzisiaj przyjrzymy się bliżej polskiej filozofii romantycznej. Tekst zapowiada reprodukcja jednego z obrazów Caspara Davida Friedricha. To chyba jest wschód księżyca, lecz nie jestem pewny, czy dobrze go rozpoznaję. Reprodukcję znalazłem na jednej ze stron ze zbiorami tapet na pulpit, co chyba nieźle demonstruje, że romantyzm i jego estetyka nadal są obecne w naszej świadomości. I raczej zostaną tam na dłużej.

Opracowanie

Mesjanizm absolutny Józefa Marii Hoene-Wrońskiego

Celem niniejszego artykułu jest krótkie przedstawienie sylwetki niezwykłej, bowiem taki właśnie był Józef Maria Hoene-Wroński, twórca mesjanizmu. Nie był to jednak mesjanizm, jaki znamy z lektury pism/tekstów Adama Mickiewicza czy Juliusza Słowackiego. O nie! Poeci przyoblekli mesjanizm w romantyczną szatę narodową, której jednak nie ma u Wrońskiego. Ze względu na niewielką objętość, będzie to artykuł raczej przyczynkarski i zachęcający do dalszej lektury. Będę raczej starać się przedstawić ten specyficzny rys, który odróżnia Hoene-Wrońskiego od całej ówczesnej sceny filozoficznej.

Esej

Wszechmoc Boga wobec zła, które już się dokonało. Czy Bóg może cofnąć wydarzenia z roku 1939?

W obliczu największych ludzkich tragedii i zbrodni często zadajemy sobie pytanie: „czemu dobry Bóg, jeśli istnieje, przyzwala na pojawianie się zła, które przecież z łatwością mógłby powstrzymać dzięki swojej wszechmocy?”. Jeżeli to zło już wystąpiło, to czemu Bóg nie „cofa czasu” aby je usunąć? Jeśli nie czyni tego, bo nie może lub nie chce, to uzasadnione wydaje się zakwestionowanie jego wszechmocy i dobroci.

Esej

Wieczny powrót: Friedrich Nietzsche, filozof woli mocy

Wracam do rozważań nad rolą koncepcji wiecznego powrotu w filozofii Friedricha Nietzschego. W pierwszej części tekstu pisałem o „prehistorii” tej idei, wywodząc jej genealogię z archaicznych doktryn metafizycznych oraz z filozofii Heraklita z Efezu i przedstawicieli starej szkoły stoickiej. W części drugiej zrekonstruuję rozumienie wiecznego powrotu u samego Friedricha Nietzschego. Przy okazji powiem parę słów o śmierci Boga, ostatnim człowieku, przewartościowaniu wartości, o projekcie przyszłego nadczłowieka, a także o późnym systemie ontologii Nietzschego: filozofii woli mocy.