Esej

Narodziny tragedii: Król Edyp Sofoklesa

W 1872 roku Friedrich Nietzsche opublikował Narodziny tragedii z ducha muzyki. W pewnym sensie był to tekst przełomowy – oddzielił grubą kreską okres, w którym Nietzsche uchodził za młodego, świetnie rokującego profesora filologii. Ta publikacja uczyniła z niego filozofa, a przynajmniej mocno odróżniła go od współczesnego środowiska filologicznego. Zarysowana w tekście wizja kultury antycznej Grecji spotkała się z potężną krytyką, jak się zresztą wydaje, w pełni uzasadnioną.

Wiersz

Które są i których nie ma

Na łamach „Radykalnego słonia” spotykamy się z poezją po raz pierwszy w tym roku, a dziewiąty w ogóle. Nieźle! Na dzisiaj mamy dla was zestaw wierszy od naszego współzałożyciela, Miłosza Wieczora. Przedstawiać go chyba nie trzeba, niech przemówią teksty. Pełny zestaw tego, co opublikował na „słoniu” znajdziecie tutaj, a wiersze poniżej.

Recenzja

Neurotyczność doby narodowego przełomu

Oswald Spengler nie zyskał uznania w środowisku akademickim, zdobył jednak pewną popularność wśród mieszkańców Republiki Weimarskiej. Nauczyciel matematyki postanowił oddać się rozważaniom nad historią, co zaowocowało dziełem Zmierzch Zachodu. Z czasem coraz bardziej oddał się analizom politycznym. W 1933 roku, tym samym, w którym do władzy doszedł Adolf Hitler, napisał Lata decyzji. Niemcy a bieg dziejów powszechnych. Nie jest to dzieło na miarę wcześniejszego Zmierzchu Zachodu. Jest to arcydzieło narodowo-konserwatywnego szuryzmu, mimo to warto mu się przyjrzeć.

Opracowanie

Hans-Georg Gadamer i koło hermeneutyczne

W tym artykule zajmiemy się omówieniem myśli ważnego XX-wiecznego filozofa – Hansa-Georga Gadamera, twórcy hermeneutyki ontologicznej. Najpierw przedstawimy jego biografię, następnie poszukamy odpowiedzi na pytanie, czym w ogóle jest hermeneutyka, by dalej przyjrzeć się temu, jak Gadamer czyta Platona i jakie zadanie filozoficzne postawił w swoim głównym dziele, czyli w Prawdzie i metodzie.

Recenzja

Platon – recenzja Philosophy Now 90

Kamienny Platon zerka na nas jednym okiem zza kamiennej maski Sokratesa. Zielonkawo-szara okładka sugeruje, że tematem przewodnim dziewięćdziesiątego wydania Philosophy Now będą powiązania między naukami dwóch wybitnych ateńskich myślicieli, tudzież ewolucja poglądów Platona, który z biegiem lat wyzwolił się spod wpływu Sokratesa i wypracował własną, odrębną filozofię. Jednakże główny ciąg artykułów numeru opowiada wyłącznie o nauczycielu Arystotelesa, czyniąc to na dodatek w statyczny sposób. Rezultat nie jest najlepszy.

Esej

Człowiek nowoczesny a filozofia pozytywna

Choć samo pojęcie brzmi nieco tautologicznie, ludzie naszych czasów – można zarzucać, że z pewną dozą wyniosłości wobec swoich przodków, i pytać na ile usprawiedliwioną – uważają, że żyjemy w epoce zwanej nowoczesnością. (Swoją drogą: to ciekawe, czy każda wcześniejsza epoka uważała siebie, niekoniecznie instytucjonalnie, ale w ramach prywatnych opinii, za w ten czy inny sposób nowoczesną, czy może też idea nowoczesności jest wytworem zwyczajnie nowożytnym?) Z nazwami polemizować nie wypada, to jasne; należałoby jednak w ramach wstępu prześledzić przynajmniej ich genezę, żeby lepiej uchwycić istotę tematu.

Opracowanie

Starożytna i chrześcijańska koncepcja filozofii

W ciągu wieków zmieniło się rozumienie tego, czym jest i czym powinna być filozofia. Akademicką dyscyplinę, którą naucza się na współczesnych uniwersytetach, starożytni nazwaliby prawdopodobnie „wykładem filozofii”, a nie samą filozofią. To ostatnie słowo przysługiwało specyficznemu sposobowi życia, postawie zorientowanej na praktyczną realizację ideałów mądrości. Dzisiaj to pole, z mniejszym lub większym sukcesem, okupują poradniki psychologiczne, zalecenia dla specjalistów od zarządzania zasobami ludzkimi oraz książki o przemianie duchowej, najczęściej mocno inspirowane systemami wierzeń z Indii i Tybetu. Kiedy nastąpiła ta przemiana? Kiedy filozofia zachodnia zatraciła moment praktyczny?