Starożytna i chrześcijańska koncepcja filozofii

W ciągu wieków zmieniło się rozumienie tego, czym jest i czym powinna być filozofia. Akademicką dyscyplinę, którą naucza się na współczesnych uniwersytetach, starożytni nazwaliby prawdopodobnie „wykładem filozofii”, a nie samą filozofią. To ostatnie słowo przysługiwało specyficznemu sposobowi życia, postawie zorientowanej na praktyczną realizację ideałów mądrości. Dzisiaj to pole, z mniejszym lub większym sukcesem, okupują poradniki psychologiczne, zalecenia dla specjalistów od zarządzania zasobami ludzkimi oraz książki o przemianie duchowej, najczęściej mocno inspirowane systemami wierzeń z Indii i Tybetu. Kiedy nastąpiła ta przemiana? Kiedy filozofia zachodnia zatraciła moment praktyczny? Czytaj dalej Starożytna i chrześcijańska koncepcja filozofii

Otwarty marksizm Kazimierza Kelles-Krauza

Kazimierz Kelles-Krauz był jednym z najwybitniejszych polskich socjologów, a także jednym z najważniejszych polskich marksistów, niestety jednym z najmniej docenianych. Jako działacz polityczny łączył idee patriotyczne i marksistowskie, zaś jako filozof i socjolog twórczo rozwijał materializm historyczny. Zmarł w wieku 33 lat (w 1905 r.) gdy trwała pierwsza robotnicza rewolucja na terenie Imperium Rosyjskiego. Kelles-Krauz wpłynął na ideologię Polskiej Partii Socjalistycznej. Za priorytety uważał niepodległość Polski i zaprowadzenie w niej systemu socjalistycznego. Czytaj dalej Otwarty marksizm Kazimierza Kelles-Krauza

Kartezjusz – biografia i matematyczne przyrodoznawstwo

W tym tekście przedstawimy biografię Kartezjusza, spróbujemy odpowiedzieć na pytanie, dlaczego dopiero przy okazji przełomu nowożytnego matematyka odegrała kluczową rolę w wyjaśnianiu zjawisk przyrodniczych, a także zobaczymy, w jaki sposób zarysowuje się dylemat psychofizyczny w filozofii (problem relacji ciała i duszy/umysłu). Czytaj dalej Kartezjusz – biografia i matematyczne przyrodoznawstwo

Przygody z filozofią Deleuze’a: linia ujścia i kłącze

Wreszcie otrzymaliśmy polskie wydanie Anty-Edypa Deleuze’a i Guattariego. Chciałem z tej okazji napisać szybkie wprowadzenie do filozofii Deleuze’a, podjąć się próby systematyzacji i interpretacji tej myśli. Niestety to zadanie mnie przerosło, zresztą – jak za chwilę zobaczymy – sam pomysł był chybiony. Nie będzie to zatem ani systematyzacja, ani zaawansowana interpretacja. Zapowiada się raczej parę przygód z Deleuze’em w tle: kilka faktów biograficznych oraz zestaw pojęć, które pomagają filozofować. Czytaj dalej Przygody z filozofią Deleuze’a: linia ujścia i kłącze

Narodziny imperium: Rzym i Ameryka

Zastanawialiście się kiedyś jak powstają imperia? A może rozmyślaliście kiedyś, dlaczego jedne imperia są większe i potężniejsze od innych? Być może przeszło wam przez myśl pytanie: jak to jest, że pewne imperia są trwalsze od innych? Jakie imperia jako pierwsze przychodzą na myśl? Czy jest to Rzym? Czy może są to Stany Zjednoczone Ameryki? Co łączy oba te imperia? Znacie odpowiedź? HA HA! JA ZNAM! Czytaj dalej Narodziny imperium: Rzym i Ameryka

Czym jest filozofia: O pocieszeniu, jakie daje filozofia

Dzisiaj spotkamy się z Boecjuszem Rzymskim (należy mieć na uwadze, że w historii filozofii znany jest jeszcze inny filozof o tym samym imieniu, ale innym pochodzeniu – Boecjusz z Dacji), wybitnym filozofem, mechanikiem i tłumaczem dzieł Arystotelesa. Los obdarzył go szczęśliwą młodością, Boecjusz piastował wysokie stanowiska na cesarskim dworze i miał dostęp do dzieł największych myślicieli epoki, ale swoje ostatnie dni spędził w więzieniu oczekując na egzekucję. To właśnie tutaj, w obliczu zbliżającej się śmierci, napisał dzieło swojego życia: O pocieszeniu, jakie daje filozofia. Czytaj dalej Czym jest filozofia: O pocieszeniu, jakie daje filozofia

Czym jest filozofia: Obrona Sokratesa

Jednym z problemów filozofii jest to, że tak naprawdę nie wiemy, czym ona jest. Filozofem nazywamy kogoś, kto w specyficzny sposób patrzy na świat. Intuicyjnie potrafimy odróżnić myślenie filozoficzne od niefilozoficznego, filozofa od nie-filozofa, ale nie precyzujemy znaczenia tego terminu. Na przykładzie dzieł klasyków filozofii postaram się pokazać, czym jest rdzeń europejskiego umiłowania mądrości. Czytaj dalej Czym jest filozofia: Obrona Sokratesa