Rola kontekstu społecznego w polemice Jana Śniadeckiego z Kantem

SNIADECKI

Słusznie mówi się o Janie Śniadeckim jako o wybitnym przedstawicielu polskiego oświecenia. Na początku trzeba zauważyć, że zainteresowania Śniadeckiego były bardzo szerokie, a ogniskowały się wokół zagadnień przyrodniczych i matematyki. Jest szczególnie ważne, aby pamiętać o tych zainteresowaniach także w kontekście Śniadeckiego recepcji i krytyki filozofii transcendentalnej Kanta, na które to zagadnienie chciałbym zwrócić uwagę […]

Naturalny metajęzyk semantyczny, czyli Anna Wierzbicka w akcji

Wierzbicka

Pytając o zasłużone dla nauki Polki, zapewne usłyszymy w odpowiedzi nazwisko Marii Skłodowskiej-Curie, ale niewiele więcej. W związku z tym postaram się przybliżyć dzieło życia Anny Wierzbickiej,[1] polskiej językoznawczyni; dzieło to nazwała naturalnym metajęzykiem semantycznym (NSM, ang. natural semantic metalanguage). Pierwszą publikacją na jego temat jest Semantic Primitives z 1972 r., ale teoria NSM okazała […]

Filozofia polska czy filozofia w Polsce?

Palatz Stascheetza

Niniejszy tekst jest inspirowany przede wszystkim lekturą wstępu do Historii filozofii polskiej, która wyszła spod piór Jana Skoczyńskiego oraz Jana Woleńskiego, oraz dyskusją w gdyńskiej księgarniokawiarni Vademecum w ramach warsztatu o tym samym tytule. Poddane zostaną tutaj przemyśleniu rozkminy, które kłębiły się w mojej głowie i zostały zderzone z rozkminami innych uczestników warsztatu.

Trentowskiego pojęcie cybernetyki

Trentowski

Wprowadzenie przez Trentowskiego terminu cybernetyki dotyczy jego rozważań na gruncie filozofii polityki. Skupiając się na jego rozumieniu tego pojęcia pokażę jak jego filozofia nie poprzestaje wyłącznie na rozważaniach czysto teoretycznych, ale przechodzi do wykształcenia politycznej praktyki. Zacznę od przedstawienia Trentowskiego ujęcia stosunków politycznych pomiędzy sprawującymi władzę a rządzonymi. Następnie przejdę do jego filozofii politycznej, z której wyprowadzę, […]

Marksizm a niepodległość Polski

Marksizm a polska niepodległość

Marksizm pojawił się w Polsce wraz z rozwojem kapitalizmu w II połowie XIX wieku dzięki takim działaczom jak Ludwik Waryński i Ludwik Krzywicki . W początkach istnienia nurt ten nie był na naszych ziemiach zbyt popularny z powodu braku uformowanej klasy społecznej, jaką miał reprezentować – proletariatu.  Polska jednak odegrała istotną rolę w rozwoju marksizmu. W […]

Romantyzm. Epoka Trentowskiego i Mickiewicza

Wschód księżyca, Caspar David Friedrich

Dzisiaj przyjrzymy się bliżej polskiej filozofii romantycznej. Tekst zapowiada reprodukcja jednego z obrazów Caspara Davida Friedricha. To chyba jest wschód księżyca, lecz nie jestem pewny, czy dobrze go rozpoznaję. Reprodukcję znalazłem na jednej ze stron ze zbiorami tapet na pulpit, co chyba nieźle demonstruje, że romantyzm i jego estetyka nadal są obecne w naszej świadomości. […]

Mesjanizm absolutny Józefa Marii Hoene-Wrońskiego

Jozef_Hoene

Celem niniejszego artykułu jest krótkie przedstawienie sylwetki niezwykłej, bowiem taki właśnie był Józef Maria Hoene-Wroński, twórca mesjanizmu. Nie był to jednak mesjanizm, jaki znamy z lektury tekstów Adama Mickiewicza czy Juliusza Słowackiego. O nie! Poeci przyoblekli mesjanizm w romantyczną szatę narodową, której jednak nie ma u Wrońskiego. Ze względu na niewielką objętość, będzie to artykuł […]

Wszechmoc Boga wobec zła, które już się dokonało. Czy Bóg może cofnąć wydarzenia z roku 1939?

Wszechmoc

W obliczu największych ludzkich tragedii i zbrodni często zadajemy sobie pytanie: „czemu dobry Bóg, jeśli istnieje, przyzwala na pojawianie się zła, które przecież z łatwością mógłby powstrzymać dzięki swojej wszechmocy?”. Jeżeli to zło już wystąpiło, to czemu Bóg nie „cofa czasu” aby je usunąć? Jeśli nie czyni tego, bo nie może lub nie chce, to […]