Kategorie
Esej Literatura

Co cyberpunk mówi o późnym kapitalizmie?

Pomysł na ten tekst mam przynajmniej od paru miesięcy, a zbliżająca się szybkimi krokami premiera gry Cyberpunk 2077 sprawia, że wydaje mi się to dobry temat do poruszenia akurat teraz, w tym momencie w dziejach polskiej kultury. Może, jak to czasem mawiają ekonomiści, przypływ uniesie wszystkie łodzie, a ten tekst popłynie na fali popularności gry wideo. Dzisiaj zatem zajmiemy się estetyką podgatunku science ficition, jakim jest cyberpunk, postmodernizmem oraz teorią późnego kapitalizmu.

Kategorie
Esej Filozofia

Peru i filozofia

Tytuł tekstu nawiązuje do sympatycznej serii książek, które parę lat temu trafiły na polski rynek wydawniczy. Dostaliśmy nawet do recenzji kopię Herosów i filozofii. Książki, która ocali ten świat. Widziałem też pozycje o Batmanie, Harrym Potterze oraz o popularnych serialach – Grze o tron i House of Cards. Wspominam o tym, bo pomysł na tekst o podróży do Peru w jakimś sensie nawiązuje do tych publikacji. Typowa pozycja z tej serii bierze na warsztat dane dzieło kultury, zapraszając do jego omówienia różnych myślicieli, filozofów, socjologów. Powstaje eklektyczny przegląd ujęć, dajmy na to, o Batmanie w świetle współczesnych dylematów etycznych, egzystencjalizmu czy taoizmu. My przyjrzymy się Peru w ujęciu kulturowym i historycznym, skupiając uwagę na czterech zagadnieniach: globalizacji, historycznych systemach politycznych, synkretycznej religijności oraz doświadczeniu alternatywnych stanów świadomości.

Kategorie
Filozofia Opracowanie

Schopenhauer radzi, czyli o sztuce prowadzenia sporów

Historia Radykalnego słonia sięga głębiej w przeszłość niż może to się wydawać typowemu obserwatorowi. Pierwsza odsłona tej inicjatywy nazywała się Filozofia.TV – wbrew rozsądnej interpretacji końcówki domeny publikowaliśmy głównie teksty, nie filmy. Dawno temu złożyłem publiczną deklarację, że te teksty wrócą do sieci, na łamach, które właśnie wypełniam treścią. Tym razem czas na artykuł o Arthurze Schopenhauerze, który odświeżamy dokładnie 21 września 2020 roku, a więc w 160. rocznicę śmierci myśliciela.

Kategorie
Esej Filozofia

Tenet, filozofia czasu i McTaggart

Kilka dni temu rozmawiałem o stanie Radykalnego słonia, komentarz wart odnotowania brzmiał następująco: „wrzucamy za dużo tekstów zaliczeniowych, za mało bieżącej publicystyki”. Komentarz, z którym zgadzam się w pełni, choć z drobnym zastrzeżeniem: wrzucamy teksty zaliczeniowe, bo zwykle alternatywą jest brak jakichkolwiek aktualizacji. Dzisiaj jednak sprawa wygląda inaczej. Obejrzałem Tenet Christophera Nolana i stwierdziłem, że to dobra okazja, by napisać coś o filozofii czasu. No to lecimy.

Kategorie
Esej Filozofia

Filozofia kultury Georga Simmla i dyskusja o panteizmie

Na start, jak to mawiają hakerzy i zwolennicy teorii o UFO, full disclosure. Przedrukowuję na „słoniu” esej, który przygotowałem na zajęcia z filozofii kultury. Naszym zadaniem było napisanie czegoś o książce Georga Simmla – zdecydowałem się na wybór eseju O panteizmie. Wydaje mi się, że ideowo jesteśmy zbliżeni – Simmel przychyla się do panteizmu, ja także skłaniam się do tego rozwiązania – owego faktu celowo nie zaznaczyłem w oryginalnym tekście, ale dopowiadam go teraz. Miłej przygody.

Kategorie
Esej Filozofia

Guy Standing i prekariat, czyli przemiany w sposobie organizacji pracy

Tym razem nasze rozważania zbliżą się do obszaru politologii i socjologii. Tytułową koncepcję prekariatu rekonstruuję na podstawie książki Prekariat. Nowa niebezpieczna klasa Guya Standinga. Książki oryginalnie wydanej w 2011 roku, więc pytanie, czy ta „niebezpieczna klasa” jest jeszcze rzeczywiście nowa, staje się zasadne. W samym tekście przyjrzę się koncepcji prekariatu, prześledzę, jakie grupy tworzą tę klasę społeczną oraz zastanowię się nad tym, jakiego typu problemy polityczne – i ich możliwe rozwiązania – stwarza pojawienie się prekariatu.

Kategorie
Esej Filozofia

Nietzsche kontra Scheler: dwie teorie empatii

Celem tego tekstu jest wykazanie, że stworzenie teorii empatii jest uzależnione od obranego stanowiska ontologicznego, czyli od odpowiedzi na pytanie, jakiego typu byty istnieją w uniwersum. Dla zobrazowania tezy zrekonstruuję stanowisko Friedricha Nietzschego („negację platonizmu”) oraz Maxa Schelera („restaurację platonizmu”), a następnie spróbuję zademonstrować trafność stanowiska Schelera.

Kategorie
Esej Filozofia

Slavoj Žižek, pandemia i nowy komunizm

Dzisiaj przyjrzymy się paru zagadnieniom. Tytuł tekstu nawiązuje oczywiście do nowej książki Žižka – Pandemia! Covid-19 trzęsie światem – bo to właśnie ona będzie naszym punktem wyjścia. Cel tej intelektualnej wyprawy? Próba odpowiedzi na pytanie, czym jest – lub czym może być – nowy komunizm.

Kategorie
Esej Filozofia

Mitozofia muzyki popularnej – Schelling, Podsiadło, Stachursky

W tym tekście chcę pokazać, jak do analizy kultury popularnej, a więc także muzyki rozrywkowej, można wykorzystać kategorie filozoficzne wypracowane przez Friedricha Wilhelma Josepha von Schellinga. W tym celu odtworzę podstawowe założenia jego późnej filozofii – filozofii mitologii oraz filozofii Objawienia – na podstawie wyśmienitego wprowadzenia napisanego przez Wawrzyńca Rymkiewicza.

Kategorie
Filozofia Opracowanie

Hegel – dialektyka pana i niewolnika

Publikuję pierwszy tekst po roku milczenia. Mam lekką tremę, a także nadzieję, że wam się spodoba. Oto mój komentarz do rozdziału Samoistność i niesamoistność samowiedzy; panowanie i niewola – fragmentu Fenomenologii ducha Georga Wilhelma Friedricha Hegla w przekładzie Adama Landmana.