Kategorie
Esej Filozofia

Metoda dramatyzacji

Publikujemy tłumaczenie Metody dramatyzacji, ważnego tekstu Gillesa Deleuze’a. W ten projekt zaangażowaliśmy wiele osób, którym na wstępie składamy serdeczne podziękowania. Tekst przetłumaczył Marek Tokarzewski. Tłumaczenie przejrzała dr Barbara Brzezicka (UG), a dr Cezary Rudnicki (UWr) podzielił się z nami dalszymi uwagami i napisał długi piąty przypis. Grafikę ilustrującą tekst narysował Kamil Frąckiewicz. Cały proces koordynował Adam Jank. Ponadto, dziękujemy francuskiemu wydawcy, Les Éditions de Minuit, za pomoc przy ustaleniu statusu praw autorskich do tłumaczenia, a także polskiemu wydawcy, wydawnictwu Eperons-Ostrogi, za udostępnienie praw do tej publikacji.

Kategorie
Esej Filozofia

Społeczny bunt a koncepcja mitu Georges’a Sorela

Zachęcamy do przeczytania eseju Społeczny bunt a koncepcja mitu Georges’a Sorela autorstwa Cypriana Kraszewskiego.

Kategorie
Esej Filozofia

Cenzopapa – humorystyczny przejaw kontrkultury w polskiej cyberprzestrzeni. Jak ukomiczniono wizerunek Jana Pawła II?

W tym eseju przyjrzę się powodom, jakie stały u podstawy powstającego ponad dziesięć lat temu kontrkultu Jana Pawła II. Analizie zostaną poddane wybrane aspekty cenzopapy, pojawią się też grafiki oraz memy, które są obiektem analiz. Cenzopapę najczęściej moglibyśmy określić jako przykład teorii niespójności, ze względu na komiczność niespójnej relacji pomiędzy rzeczywistością a treściami przedstawionymi w cenzopapach.

Kategorie
Esej Filozofia

Problem „Ja”

Celem tego artykułu jest przyjrzenie się problematyce „Ja”[1]. Prowadzą mnie publikacje Dana Zahaviego, przede wszystkim Subjectivity and Selfhood oraz Fenomenologiczny umysł, praca napisana przy współpracy z Shaunem Gallagherem. Informacje o pewnych koncepcjach, nawiązujących do myśli buddyjskiej oraz eksperymenty na mózgach, związane z wątkiem problemu podzielnego umysłu, referuję za książką Przebudzenie. Duchowość bez religii Sama Harrisa.

Kategorie
Esej Filozofia

Hitchcock filozoficzny, czyli dlaczego kino mistrza suspensu interesuje filozofów filmu?

Alfred Hitchcock w pamięci wielu fanów zapisał się przede wszystkim jako niedościgniony mistrz suspensu i grozy, autor klasycznych thrillerów szpiegowskich oraz dreszczowców, formujących współczesny wizerunek kina. Hitchcockowski człowiek to postać znajdująca się w stałym zagrożeniu, wynikającym z chaotycznej struktury świata. W swej egzystencji ponosi odpowiedzialność za czyny, których nie popełnił, musi udowadniać własną niewinność i dokonywać wyborów, które często stawiają go w obliczu moralnego dylematu.

Kategorie
Esej Filozofia

Dlaczego Dilthey „zabił” lekcje języka polskiego

Tym razem mamy dla was coś nietypowego: tekst o teorii Wilhelma Diltheya napisany w formie dialogu. Co więcej, jest to dialog sądowy, na tezy Diltheya pada cień oskarżenia. Łatwiej to pewnie uchwycić „na żywo” niż przybliżyć w kolejnych zdaniach opisu, więc – bez dalszych wyjaśnień – zapraszamy do lektury oskarżenia.

Kategorie
Esej Filozofia

Jak to jest być filozofią?

Spotkałem się z opinią, że filozofia nie może mieć metodologii, gdyż nie jest nauką. O ile z przesłanką się zgadzam, ponieważ filozofia nie jest nauką, to z wnioskiem nie mogę się zgodzić w żadnym wypadku. Z faktu, że coś nie jest nauką, nie wynika, że nie może mieć metodologii. Zasadniczo każda dziedzina myślenia, niezależnie od tego, czy jest nauką, czy nie, powinna mieć swoją metodologię, gdyż – jak się zdaje – to właśnie metodologia oddziela tę dziedzinę myślenia od myślenia potocznego. I jak się wydaje, tylko myślenie potoczne nie ma swojej specyficznej metodologii.

Kategorie
Esej Filozofia

(Nie)istnienie faktów negatywnych – ujęcie Ludwiga Wittgensteina oraz Romana Ingardena

Zagadnienie faktów negatywnych jest kwestią filozoficzną przedstawianą w pytaniu „czy niebyt / negacja / nicość jest czymś samodzielnym i autonomicznym?”. Dla osoby niezwiązanej na co dzień z filozofią, może się to wydać pytaniem absurdalnym i mocno wyabstrahowanym, jednak kiedy przyjrzymy się temu z bliska, w świetle ontologii, sprawa nie jest taka oczywista. Zagadnienie to jest z natury skomplikowane, chodzi o złożoność problemu i tego, jak interpretujemy pojęcie istnienia / nieistnienia faktów negatywnych. Nie należy mylić tego problemu z rozważaniami na temat istnienia / nieistnienia niebytu / nicości. Mimo złożoności tematu postaram się w kolejnych krokach wprowadzić w tematykę tego problemu i zdefiniować poszczególne pojęcia, niezbędne do dalszych rozważań.  Kwestia ta była poruszana przez wielu filozofów, jedni z nich opowiadali się za istnieniem faktów negatywnych, inni przeciwnie. W niniejszym artykule przytoczę ujęcie Ludwiga Wittgensteina w opozycji do rozumienia Romana Ingardena. W tle dołączę także własną argumentację.

Kategorie
Esej Filozofia

„Koło cnoty” Noëla Carrolla i jego konsekwencje dla dzieła filmowego

Jedna z podstawowych tez stanowiska Noëla Carrolla głosi, że sztuka może funkcjonować jako źródło wiedzy moralnej. W artykule The Wheel of Virtue: Art, Literature and Moral Knowledge Carroll wychodzi od stwierdzenia, że literatura, taniec czy film mogą stanowić narzędzie edukacji i źródło wiedzy, przy czym zauważa, że byłaby to zazwyczaj wiedza psychologiczna, społeczna lub moralna. Za sprawą sztuki można przede wszystkim przekazać zaś wiedzę o cnocie i występkach.

Kategorie
Esej Filozofia

Filozofia jedzenia 2

Jakiś czas temu napisałem tekst o najlepszych formach jedzenia ze względu na formę. Tym razem przedstawiam Państwu szerszą perspektywę aksjologiczną, nieograniczającą się tylko i wyłącznie do estetyki i zręczności jedzenia.