Kategorie
Literatura Poezja

Tam na zewnątrz wszystko wygląda dobrze

Kolejne spotkanie z poezją. Dzisiaj mamy dla was trzy wiersze autorstwa Anny Stolarczyk.

Kategorie
Esej Filozofia

Destiny, behawioryzm i nowe projektowanie gier

Dzisiaj przyjrzymy się projektowaniu gier wideo – jako przykład posłuży nam Destiny – oraz implementacji pomysłów z psychologii behawioralnej. Jak się okazuje, te dwa zjawiska są mocno powiązane. Dlaczego mój wybór padł akurat na ten tytuł? Jeśli potraktujemy Destiny jako zapowiedź „gier przyszłości”, to zobaczymy kierunek, w którym zmierza ta branża, a wraz z nią – nasza kultura. Dodam może jeszcze na wstępie, że tekst nawiązuje językowo do artykułów, jakie pisałem parę lat temu, o grach wideo. Tematyka najwyraźniej wyzwoliła we mnie stare nawyki stylistyczne.

Kategorie
Esej Filozofia

Człowiek w epoce postpiśmiennej

Zarysujmy pewien kontekst: żyjemy w czasie szybkiego rozwoju technologii informatycznych. Komputery osobiste, Internet, później smartfony czy tablety – wszystko to stało się nieuniknioną częścią życia człowieka na Zachodzie w przeciągu ostatnich 40 lat, a obecnie są one dostępne niemal na całym świecie. Mowa też o sztucznej inteligencji, która w tym momencie jest wykorzystywana w naprawdę szerokim wachlarzu dziedzin: automatyzacja produkcji, badania naukowe, autonomiczny transport, indywidualizacja reklam, diagnostyka medyczna… Wszystkie te artefakty techniczne w sposób naprawdę wyraźny wpłynęły na wygląd naszego życia: aby zdać sobie z tego sprawę, wystarczy zapytać swoich rodziców o to, jak wyglądało ich dzieciństwo. Choć pojęcie luki pokoleniowej jest starsze niż 40 lat, to wydaje się prawdą, iż różnicowanie kolejnych pokoleń przyspiesza jako zjawisko – tak zwane pokolenie Z nie jest równie zwarte kulturowo, co pokolenie baby boomerów. Jest to naturalnie zasługa kapitalizmu kulturowego i wynikającej z niego istotnie zwiększonej produkcji kulturalnej.

Kategorie
Filozofia Opracowanie

Polska Szkoła Prawa Międzynarodowego

Gdy zastanawiamy się nad filozofią prawdziwie polską, tj. taką, która jest oryginalna i która nie jest tylko i wyłącznie rozwinięciem zagranicznej filozofii, jako pierwsza myśl narzuca się pewnie Szkoła Lwowsko-Warszawska, mesjanizm lub dokonania Romana Ingardena. XIX wiek, dość późno na oryginalną filozofię, jak na naród, który swoje korzenie ma jeszcze w X wieku, a jego pierwszy uniwersytet powstał już w XIV wieku. Ci, którzy mieli kurs historii filozofii polskiej, pewnie domyślają się, do czego zmierzam – do twórczości jednego z pierwszych rektorów Uniwersytetu Krakowskiego, znanego obecnie jako Uniwersytet Jagielloński, a mianowicie Stanisława ze Skarbimierza, pierwszego rektora, oraz Pawła Włodkowica, rektora, który reprezentował stronę polską na soborze w Konstancji. Dokładniej rzecz biorąc, mowa będzie o tzw. Polskiej Szkole Prawa Międzynarodowego, czyli historycznym nurcie i związanym z nim zbiorze tez, które wyłoniły się w związku ze sporem Królestwa Polskiego z Zakonem Krzyżackim.

Kategorie
Esej Filozofia

Współczesne dzieło muzyczne w ujęciu filozofii Romana Ingardena

Myśląc o jakimkolwiek dziele muzycznym, odczuwam przede wszystkim ponadmaterialną głębię i swoistą strukturalną złożoność harmonicznie przeplatających się ze sobą brzmień instrumentów i wokali. Nie sposób jest wskazać na fizyczny fundament konkretnego utworu muzycznego, stąd też przyjmuje się, iż są nim fenomeny dźwiękowe i zjawiska akustyczne same w sobie. Rozważania traktujące o partykułach kompozycji klasycznych, które omawiał Roman Ingarden, zdają się wykluczać z tematu swych sporów wszelkie utwory nieposiadające sprecyzowanego zapisu nutowego. Z tego też powodu, niestandaryzowane dzieła muzyczne jemu współczesne, zostały przez niego celowo wzięte w nawias, aby zawęzić i sprecyzować krąg dociekań autora Sporu o istnienie świata. Osobiście twierdzę, iż fenomenologiczne wglądy Ingardena mogą stanowić doskonały punkt wyjścia dla formułowania ontologicznych sposobów istnienia niemalże każdego utworu muzycznego. Należy jednak zaznaczyć, iż niniejsza rozprawa dotyczyć będzie kwestii mniej obrazoburczych, mianowicie chciałbym się w niej skupić na zjawisku konkretyzacji, ujętej przede wszystkim w kontekście współczesnych utworów muzycznych.

Kategorie
Filozofia Opracowanie

Filozoficzne aspekty myśli Józefa Piłsudskiego

Trudno uznać Józefa Piłsudskiego za filozofa lub ściśle powiązać go z jakimś nurtem filozoficznym. Należałoby raczej pisać o luźnych związkach postawy Piłsudskiego z wybranymi typami myślenia. Pewne prądy filozoficzne Piłsudski próbował sobie przyswoić, a z pewnymi łączyła go nie w pełni uświadomiona bliskość. Bohdan Urbankowski podjął się próby rekonstrukcji jego filozoficznej postawy, od czasów, gdy ten posługiwał się pseudonimami „Ziuk” czy „Towarzysz Wiktor”, aż do zamachu majowego. W książce Filozofia czynu. Światopogląd Józefa Piłsudskiego, Urbankowski podjął się mrówczej pracy, dokonując bardzo szczegółowej analizy twórczości Piłsudskiego. W ostateczności napisał achronologiczną para-biografię, ciekawą raczej dla wąskiego grona zainteresowanych. Próba ta jednak zasługuje na uznanie. Opierając się na tej pozycji, nakreślę w skrócie najważniejsze elementy światopoglądu twórcy Legionów Polskich.

Kategorie
Esej Filozofia

O nieistniejącej filozofii nieistniejącego państwa

Okres zaborów jest jednym z najbardziej absurdalnych w historii Polski. Z jednej strony jest to czas, w którym polskie państwo nie istnieje na mapie. Nie posiada ani organów władzy, ani armii, będąc całkowicie zależnym od woli wrogich mocarstw, które przejęły jego dawne tereny. Z drugiej jednak strony najwybitniejsze dzieła polskiej kultury powstały w tym właśnie smutnym okresie. Mówię tutaj zarówno o działalności wielkich polskich romantyków, jak Adam Mickiewicz czy Juliusz Słowacki, ale również pozytywistycznych pisarzy pokroju Henryka Sienkiewicza czy Bolesława Prusa.

Kategorie
Filozofia Opracowanie

Ontologia w Szkole Lwowsko-Warszawskiej

O Szkole Lwowsko-Warszawskiej mówi się różnie. Niektórzy twierdzą, że mówi się za dużo, niektórzy twierdzą, że mówi się za mało, niemniej, niezależnie od tego, ile się o SLW mówi, mam wrażenie, że i tak za dużo się mówi, a za mało z nią robi. Jestem zdania, że wiele dokonań wychowanków Kazimierza Twardowskiego jest wartościowych, niezależnie od tego, kiedy i gdzie powstały, i być może dlatego, że są polskie, Polacy niezbyt chętnie do nich sięgają. Chlubnym wyjątkiem (choć nie jedynym, rzecz jasna) jest nasz gdański profesor, Rafał Urbaniak, który zarówno swoją pracę magisterską, jak i doktorską, poświęcił systemom Stanisława Leśniewskiego.

Kategorie
Filozofia Recenzja

Ułamki filozofii, Leszek Kołakowski – recenzja

Parę lat temu w moje ręce wpadły Ułamki filozofii napisane przez Leszka Kołakowskiego. Liczba 2009 figuruje jako rok wydania książeczki, więc miałem do czynienia z jednym z ostatnich tekstów, jakie wyszły spod pióra tego świetnego polskiego filozofa. Jak wrażenia? Niestety, raczej przeciętne. Przejdźmy może razem przez proces oceny i recenzji.

Kategorie
Esej Filozofia

Człowiek wśród skorpionów, czyli Czesława Miłosza wieniec na florenckim cmentarzu

Już sam tytuł opowiadającej o Stanisławie Brzozowskim książki Czesława Miłosza, Człowiek wśród skorpionów, dość dobrze pokazuje kierunek, w którym myśl swoją będzie prowadził poeta. Skupi się on bowiem nie na szczegółach filozoficznych samej myśli Brzozowskiego, ale raczej na dramatycznej i inspirującej sytuacji, w jakiej znalazł się ten oryginalny i warty uwagi myśliciel, oraz w jakiej wciąż znajduje się jego dzieło, dające wyraz licznym przebłyskom geniuszu.